Հայ ժողովուրդի զուարթամտութիւնը շատ յաճախ չէ որ ի յայտ կուգայ: Հայոց պատմութեան դաժան ընթացքը ձեւով մը զսպած է այդ թեթեւասիրտ արտայայտութիւնը:

Այսուհանդերձ, անհատական որոշ խառնուածքներու շնորհիւ, երբ զուարճութեան տրամադրութիւնը երեւան ելած է, արդիւնքը եղած է հաճելի եւ ոգեւորիչ սրամտութիւն: Հոս կը տեսնենք մեր հին բարբառով մեզի փոխանցուած` մարդոց հաւատքի ըմբռնումէն բխած կարգ մը օրինակներ –

Because of the challenging history of the Armenian people, humor has not always been evident or prevalent in the communal consciousness.

However, when levity has emerged, the outcome has surprisingly been amusing and quite witty. The examples below, in the old Armenian dialect, depict that sense with a hint of pragmatism.

Խնկով մոմով արքայութիւն երթալ չի ըլլայ
Khngov momov arkayootyun yertal chi ulla
One cannot go to paradise by burning incense and candles.
An invitation to commit to faith.

Պահք չբռնողը Զատկին համը չի գիտեր
Bahk chepernoghu Zadgin hamu chi kider
He who doesn’t fast will not enjoy Easter.
A call to dig deep into one’s faith requirement.

Ես մեղաւոր, դուն մեղաւոր, արքայութիւն ո՞վ կ’երթայ
Yes meghavor, toon meghavor, arkayootyun ov gerta?
If I am a sinner and you are a sinner, who then goes to paradise?
Pragmatic or rhetorical question.

քեզանից Պողոս Պետրոս դուրս չի գայ
kezanits Boghos Bedros toors chi ka
Neither Boghos (Paul) nor Bedros (Peter) will become of you.
You will not amount to anything

Gilda Buchakjian Kupelian
Կիլտա Պչաքճեան Քիւփէլեան